UCZ SIĘ KROK PO KROKU

Związki między funkcjami trygonometrycznymi

Związki między funkcjami trygonometrycznymi pozwalają wyznaczać ich wartości i upraszczać wyrażenia. Poznaj jedynkę trygonometryczną oraz zależności między sinusem, cosinusem, tangensem i cotangensem, a następnie zastosuj je w zadaniach.

Dla dowolnego kąta α∊<0°,180°> zachodzą:

1.  sin2α+cos2α=1     ⇠    JEDYNKA TRYGONOMETRYCZNA

( nie myl z zapisem sinα2≠sin2α, prawdziwe jest sin2α=(sinα)2,

czyli dla sinα=12, sin2α=(12)2=14

2. tgα=sinαcosα (sinα≠0 i cosα≠0)

ctgα=1tgα=cosαsinα

Uwaga: Tego nie musisz wkuwać! Wybrane wzory matematyczne - CKE strona 15.

Przykład: Oblicz wartość pozostałych funkcji trygonometrycznych kąta ostrego α, jeśli

a) sinα=12,

b) tgα=2

a) Z jedynki trygonometrycznej wyznaczamy cosα, podstawiając wartość sinusa

sin2α+cos2α=1

(12)2+cos2α=1

14+cos2α=1

cos2α=1−14=34

cosα=34 ∨ cosα=−34

Uwaga: W pierwszej ćwiartce układu współrzędnych (dla kątów ostrych) wszystkie funkcje trygonometryczne są dodatnie.
Bierzemy dodatnią wartość cosα.
cosα=34=32
Podstawiamy do wzoru na tangensa:
tgα=sinαcosα=3212=32⋅21=3

Odpowiedź: Dla sinα=12, cosα=32 i tgα=3.

b) Mając dany tangens kąta wyznaczamy zależność między sinα i cosα:

2=tgα

2=sinαcosα /⋅cosα

2⋅cosα=sinα

Podstawiamy wartość tego sinusa do jedynki trygonometrycznej:

(2⋅cosα)2+cos2α=1

(2)2⋅cos2α+cos2α=1

2cos2α+cos2α=1

3cos2α=1

cos2α=13
cosα=13      ∨    cosα=−13

Bierzemy wartość dodatnią:
cosα=13=13
Usuwamy niewymierność:
cosα=13⋅33=33

Obliczamy sinα podstawiając do równania wyznaczonego wcześniej

2⋅cosα=sinα

2⋅33=sinα

sinα=63

Odpowiedź: Dla tgα=2: sinα=63 i cosα=33.

Przykład: Udowodnij równość dla dowolnego kąta ostrego α.

a) sinα1−cosα=1+cosαsinα

b) sinα+cosαcosα=1+tgα

a) Metodą “na krzyż” upraszczamy równanie do postaci:

sin2α=(1−cosα)⋅(1+cosα)

Po prawej stronie równania korzystamy ze wzoru redukcyjnego ((a+b)⋅(a−b)=a2−b2)

sin2α=1−cos2α

Z jedynki trygonometrycznej wiemy, że sin2α=1−cos2α, a stąd otrzymujemy

1−cos2α=1−cos2α

Czyli lewa strona jest równa prawej stronie równania.

b) Zaczynamy od przeniesienia danych na jedną stronę

sinα+cosαcosα=1+tgα

sinα+cosαcosα−1−tgα=0

Dowodzimy, że L=0.

L=sinα+cosαcosα−1−sinαcosα=sinα+cosα−sinαcosα−1=cosαcosα−1=1−1=0

Przykład: Oblicz wartość wyrażenia tg2α+1, jeżeli cosα=817.

Wyliczamy wartość sinusa z jedynki trygonometrycznej

sin2α+cos2α=1

sin2α+(817)2=1

sin2α+64289=1

sin2α=1−64289=225289

sinα=1517      ∨       sinα=−1517

Bierzemy wartość dodatnią, bo α jest kątem ostrym.

Stąd tgα=sinαcosα=1517817=1517⋅178=158

Podstawiamy do wyrażenia:

tg2α+1=(158)2+1=22564+1=225+6464=28964=178

Odpowiedź: Wartość tego wyrażenia wynosi 178.

Przykład: Oblicz sin3α+3cos3αsinα, jeśli α jest kątem ostrym i tgα=2.

Korzystając ze wzoru na tgα=sinαcosα=2 możemy wyznaczyć zależność

sinα=2cosα

Wstawiamy wartość sinusa do jedynki trygonometrycznej.

sin2α+cos2α=1

(2cosα)2+cos2α=1

22cos2α+cos2α=1

4cos2α+cos2α=1

5cos2α=1

cos2α=15

cosα=15      ∨       cosα=−15

Bierzemy wartość dodatnią:
cosα=15
Usuwamy niewymierność:
cosα=15=15⋅55=55
Wracamy do podstawienia:
sinα=2cosα=2⋅55=255

Podstawiamy do wyrażenia:

sin3α+3cos3αsinα=(255)3+3(55)3255=8(5)3125+3(5)3125255=11(5)25125⋅525=11⋅52=552=2712

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *