UCZ SIĘ KROK PO KROKU

Permutacje

Permutacje pozwalają policzyć wszystkie możliwe ustawienia różnych elementów w określonej kolejności. Zobacz, jak wykorzystać silnię i rozpoznać zadania, w których ustawiamy wszystkie elementy bez powtórzeń.

Liczba sposobów, na które n (n≥1) różnych elementów można ustawić w ciąg, jest równa n!

Jest to wzór na permutacje.

W zadaniach z permutacji:

1) istotna jest kolejność wyboru elementów ze zbioru,

2) używamy wszystkich elementów ze zbioru, które nie mogą się powtarzać.

Przykład: Na ośmiu torach bieżni należy ustawić, w sposób losowy, 8 zawodników. Na ile sposobów można tego dokonać?

Do obliczenia ilości ustawień korzystamy ze wzoru na permutacje. Dlaczego? Bo musimy:

  • ustawić wszystkich z dostępnych zawodników - wykorzystujemy cały zbiór,
  • zawodnicy się nie powtarzają (jeden zawodnik nie może stać na dwóch miejscach na raz),
  • za każdym razem inna kolejność ustawień biegaczy tworzy nowy sposób ustawienia (kolejność jest istotna).

Zatem mamy permutację zbioru n=8 elementowego, czyli
n!=8!=8⋅7⋅6⋅5⋅4⋅3⋅2⋅1=40320

Odpowiedź: Zawodników można ustawić na 40320 sposobów.

Przykład: Na ile sposobów można ustawić 5 osób w kolejce?

Analogicznie do poprzedniego przykładu mamy zbiór n=5 osób, z którego wyznaczamy permutacje:

n!=5!=5⋅4⋅3⋅2⋅1=120

Odpowiedź: Osoby w kolejce można ustawić na 120 sposobów.

Uwaga: Możesz sobie wyobrazić 5 miejsc, które wypełniamy ludźmi.

Na pierwszy miejscu stoi jedna z pięciu osób (możemy ją wybrać na 5 sposobów).

Na drugie miejsce wybieramy jedną z pozostałych czterech osób, itd.

5⏟4⏟3⏟2⏟1⏟

Korzystając z reguły mnożenia mamy

5⋅4⋅3⋅2⋅1=5!

Przykład: Na ile sposobów można ustawić w szeregu 4 chłopców i 3 dziewczynki, aby osoby tej samej płci nie stały obok siebie?

Oznaczmy chłopców : {1,2,3} i dziewczynki {a,b,c}. Zauważmy, że ustawiając te osoby na przemian, szereg muszą zaczynać chłopcy.

Mamy 3 dziewczynki, które mogą się wymieniać miejscami na 3! sposobów.

a b  c 

a c  b 

b a  c 

b c  a 

c a  b 

c b  a 

Jednocześnie 4 chłopców może zamieniać się miejscami na 4! sposobów.

Z reguły mnożenia, wszystkich możliwych ustawień jest:

3!⋅4!=3⋅2⋅1⋅4⋅3⋅2⋅1=6⋅24=144

Odpowiedź: Szereg ten można ustawić na 144 sposobów.

Przykład: Ile liczb pięciocyfrowych można utworzyć za pomocą cyfr 0, 1, 2, 3, 4, jeśli cyfry nie mogą się powtarzać?

Wszystkich ciągów cyfr powstałych z tego zbioru mamy 5!.

Jednak ten wynik uwzględnia sytuację, w której zero może stać na pierwszym miejscu liczby.

Aby wyeliminować ten przypadek ustalmy “sztucznie”, że zero jest pierwszą cyfrą tej liczby. Wszystkich ‘liczb z zerem na początku’ jest teraz 4! (bo na pozostałe miejsca poza 0 wybieramy na różne sposoby 4 cyfry).

Liczbę szukanych liczb obliczamy odejmując te dwie wartości:

5!−4!=5⋅4!−4!=4!⋅(5−1)=4⋅4!=4⋅4⋅3⋅2⋅1=96

Odpowiedź: Jest 96 takich liczb.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *