UCZ SIĘ KROK PO KROKU

Wariacje bez powtórzeń

Wariacje bez powtórzeń opisują uporządkowany wybór elementów, w którym żaden element nie może wystąpić ponownie. Poznaj wzór i sprawdź, jak rozpoznawać zadania, w których znaczenie mają zarówno wybór, jak i kolejność.

Liczba sposobów, na które z n różnych elementów można utworzyć ciąg, składający się z k (1≤k≤n) różnych wyrazów jest równa

n⋅(n−1)⋅…⋅(n−k+1)=n!(n−k)!

Jest to wzór na wariacje bez powtórzeń.

Uwaga: W zadaniach z wariacji bez powtórzeń:

1) istotna jest kolejność elementów tej wariacji,

2) wybieramy k razy bez zwracania po jednym elemencie z n - elementowego zbioru - elementy nie mogą się powtarzać,

3) nie wszystkie elementy ze zbioru są wykorzystywane (gdyby były to mówimy o permutacjach).

Przykład: Ile jest liczb trzycyfrowych, w których zapisie występują tylko cyfry 1,3,5,7,8 oraz żadna cyfra się nie powtarza?

Zbiór, z którego wybieramy elementy składa się z n=5 cyfr. Układamy liczbę trzycyfrową co oznacza, że będziemy k=3 razy wybierać cyfry.

Podstawiając do wzoru mamy 5!(5−3)! możliwości, obliczamy silnię:

n!(n−k)!=5!(5−3)!=5!2!=5⋅4⋅3⋅2!2!=5⋅4⋅3=60

Odpowiedź: Istnieje 60 takich liczb.

Przykład: Na ile sposobów możemy ustawić 4 - osobową kolejkę wybierając ludzi z 13 - osobowej grupy?

Musimy wybrać k=4 osoby z całej grupy liczącej n=13 osób.

Korzystamy ze wzoru na wariacje bez powtórzeń (bo jedna osoba nie może stać w kilku miejscach kolejki).

n!(n−k)!=13!(13−4)!=13!9!=13⋅12⋅11⋅10⋅9!9!=17160

Odpowiedź: Taką kolejkę możemy ustawić na 17160 sposobów.

Przykład: Hasło składa się z czterech różnych cyfr. Ile jest możliwych haseł?

Wszystkich cyfr, z których możemy ułożyć kod jest n=10 ({0,1,2,3,4,5,6,7,8,9}).

Układamy k=4 - cyfrowe hasło.

Ponieważ hasło składa się z różnych cyfr, to ze wzoru wariacje bez powtórzeń:

n!(n−k)!=10!(10−4)!=10!6!=10⋅9⋅8⋅7⋅6!6!=10⋅9⋅8⋅7=5040

Odpowiedź: Jest 5040 możliwych czterocyfrowych haseł.

Przykład: Ile jest liczb czterocyfrowych o różnych cyfrach?

Słowo ‘różne’ sugeruje wariacje bez powtórzeń.

Krok 1: Wszystkich możliwych cyfr mamy 10. Na pierwszym miejscu wybieramy jedną cyfrę z 9 możliwych (nie możemy wybrać zera), czyli mamy 9 możliwości.

Krok 2: Na pozostałe 3 miejsca wybieramy dowolne, różne cyfry łącznie z zerem, ale jedna z nich jest już użyta na pierwszym miejscu. Mamy wariację bez powtórzeń:

z n=9 elementowego zbioru wybieramy k=3 elementy.

n!(n−k)!=9!(9−3)!

Krok 3: Wszystkie możliwości otrzymujemy z reguły mnożenia:

9⋅9!(9−3)!=9⋅9!6!=9⋅9⋅8⋅7⋅6!6!=9⋅9⋅8⋅7=4536

Odpowiedź: Znajdziemy 4536 liczb czterocyfrowych o różnych cyfrach.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *