Wariancja opisuje zróżnicowanie danych wokół średniej, ale w szeregu przedziałowym obliczenia opierają się na środkach klas. Poznaj dwa sposoby jej wyznaczania: z wykorzystaniem liczebności lub częstości przedziałów.
Oznaczmy środek przedziału jako , gdzie: - początek przedziału, - koniec przedziału.
Wariancję w szeregu przedziałowym można wyliczać na dwa sposoby
1. Korzystając z ilości :
2. Korzystając z częstości Wzór matematyczny: omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.: Wzór matematyczny: V a r X równa się suma nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Gdzie: Wzór matematyczny: n. – ilość obserwacji Wzór matematyczny: n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu. – liczebność i-tego przedziału Wzór matematyczny: omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu. – częstość obserwacji i-tego przedziału Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu. – wartość środkowa i-tego przedziału Wzór matematyczny: X z kreską nad wyrażeniem. – średnia z wszystkich przedziałów
Przykłady
Przykład 1. W tabeli zostały przedstawione zarobki w firmie informatycznej. Oblicz na dwa sposoby wariancję.
Wartość
Ilość
1000-3000
2
3000-5000
3
5000-7000
10
7000-9000
7
9000-11000
1
Ilość obserwacji wynosi: Wzór matematyczny: n równa się 25., a średnia Wzór matematyczny: X z kreską nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu równa się 6175 przecinek 91..
Najpierw dla każdego przedziału policzymy wartość środkową Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.,Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem. oraz Wzór matematyczny: nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu.. :
Wartość Wzór matematyczny: X z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Ilość Wzór matematyczny: n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Wartość środkowa Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem.
Wzór matematyczny: nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu.
1000-3000
2
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 1000 plus 3000; mianownik 2; koniec ułamka.=2000
2000-6173.91 = -4173.91
(-4173.91)Wzór matematyczny: do kwadratu. = 17421524.69
3000-5000
3
4000
-2173.91
4725884.69
5000-7000
10
6000
-173.91
30244.69
7000-9000
7
8000
1826.09
3334604.69
9000-11000
1
10000
3826.09
14638964,69
Policzmy wariancję korzystając z ilości Wzór matematyczny: n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Wypiszmy potrzebne nam dane do tabeli
Wartość Wzór matematyczny: X z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Ilość Wzór matematyczny: n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem.
Wzór matematyczny: nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu.
Wzór matematyczny: nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
1000-3000
2
-4173.91
17421524.69
34843049,38
3000-5000
3
-2173.91
4725884.69
14177654,06
5000-7000
10
-173.91
30244.69
302446,88
7000-9000
7
1826.09
3334604.69
23342232,82
9000-11000
1
3826.09
14638964,69
14638964,69
Suma
87304347,83
Zliczmy wartości z ostatniej kolumny tabeli:
Wzór matematyczny: suma nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.Wzór matematyczny: równa się 87304347 przecinek 83.
Teraz możemy skorzystać ze wzoru tzn.
Wzór matematyczny: V a r X równa się ułamek: licznik 1; mianownik n; koniec ułamka suma nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy n z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
zatem:
Wzór matematyczny: V a r X równa się ułamek: licznik 1; mianownik 23; koniec ułamka razy 87304347 przecinek 83.Wzór matematyczny: równa się 3795841 przecinek 21 z ł.ł
a odchylenie standardowe wynosi:
Wzór matematyczny: sigma równa się pierwiastek kwadratowy z: V a r X; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 3795841 przecinek 21; koniec pierwiastka.Wzór matematyczny: równa się 1948 przecinek 29 z ł.ł
Policzmy wariancję korzystając z częstości Wzór matematyczny: omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu..
Tak jak wcześniej przygotujmy tabelę:
Wartość Wzór matematyczny: X z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Ilość Wzór matematyczny: omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
Wzór matematyczny: X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem.
Wzór matematyczny: nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu.
Wzór matematyczny: nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
1000-3000
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 2; mianownik 23; koniec ułamka.
-4173.91
17421524.69
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 2; mianownik 23; koniec ułamka razy 17421524.69.=1514915,19
3000-5000
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 3; mianownik 23; koniec ułamka.
-2173.91
4725884.69
616419,74
5000-7000
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 10; mianownik 23; koniec ułamka.
-173.91
30244.69
13149,86
7000-9000
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 7; mianownik 23; koniec ułamka.
1826.09
3334604.69
1014879,69
9000-11000
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 1; mianownik 23; koniec ułamka.
3826.09
14638964,69
636476,73
Suma
3795841,21
Zliczmy wartości z ostatniej kolumny tabeli:
Wzór matematyczny: suma nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.Wzór matematyczny: równa się 3795841 przecinek 21.
Czyli zgodnie ze wzorem
Wzór matematyczny: V a r X równa się suma nawias otwierający X z kropką nad wyrażeniem z indeksem dolnym: i; koniec indeksu minus X z kreską nad wyrażeniem nawias zamykający do kwadratu razy omega z indeksem dolnym: i; koniec indeksu.
mamy:
Wzór matematyczny: V a r X równa się 3795841 przecinek 21 z ł.ł
a odchylenie standardowe wynosi:
Wzór matematyczny: sigma równa się pierwiastek kwadratowy z: V a r X; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 3795841 przecinek 21; koniec pierwiastka.Wzór matematyczny: równa się 1948 przecinek 29 z ł.ł
Komentarze