Procent oznacza setną część całości i pozwala porównywać wielkości zapisane w różnej skali. Sprawdź, jak obliczać procent z liczby, ustalać udział jednej liczby w drugiej i rozwiązywać zadania dotyczące zmian procentowych.
Na początku zdefiniujemy pojęcie procentu.
Jeden procent liczby to setna część tej liczby.
Inaczej mówiąc, .
Przykład 1. Zamień procent na ułamek.
Przykład 2.
Zamień ułamek na procent.
W odróżnieniu od przykładu 1, będziemy mnożyć ułamek zwykły przez , czyli:
Jak obliczyć procent z liczby?
Aby obliczyć procent z danej liczby, to:
zamień procent na ułamek (przykład 1),
otrzymany ułamek przemnóż przez liczbę.
Oblicz liczby 60.
Z definicji procentu mamy: Mnożymy przez 60. Skąd mamy:
Odpowiedź: z liczby 60 wynosi 9.
Jak obliczyć procent danej liczby za pomocą kalkulatora?
Na każdym kalkulatorze (naukowym, prostym) jest przycisk procentu %.
Teraz na kalkulatorze obliczymy z liczby 25.
Spójrz na poniższy gif (zaczyna się on od pokazania liczby 0):
gdzie:
Pierwsza liczba (tutaj 25) to ustalona przez nas wartośćliczbowa,
Druga liczba (tutaj 50) to ustalony przez nas procent.
W tym przypadku do obliczenia procentu z danej liczby użyliśmy klawisza .
Gdybyśmy użyli klawisza , to też uzyskamy taki sam wynik, który jest pokazywany na powyższym gifie.
Jakim procentem liczby a jest liczba b?
Aby obliczyć, jakim procentem liczby b jest liczba a, należy:
zapisać w postaci ,
otrzymany ułamek zamienić na procent (przykład 2).
Żeby zapamiętać sposób rozwiązywania tego typu zadań, to treść zadania można zinterpretować w następujący sposób: - drugi człon zdania, - pierwszy człon zdania.
Przykład 3. Na parkingu stoi 12 samochodów: 3 czarne i 9 białych. Oblicz, ile procent wszystkich samochodów stanowią samochody czarne.
Wracając do ostatniej uwagi, to pierwszym członem zdania jest "wszystkich samochodów", zaś drugim członem zdania jest "stanowią samochody czarne". Z treści zdania wynika, że wszystkich samochodów jest 12 oraz samochodów czarnych jest 3. Zatem:Mnożąc otrzymany ułamek przez otrzymujemy: Odpowiedź: Samochody czarne stanowią wszystkich samochodów na parkingu.
Liczba a jest mniejsza/większa od liczby b
Przykład 4. Dane mamy następujące liczby: i . Wiemy, że liczba oraz liczba jest o mniejsza od liczby . Oblicz .
Niewiadomą liczbą jest liczba . Wiemy tylko, że liczba jest o mniejsza od , gdzie . Jak to zrobić? Liczymy najpierw z liczby . Jest to liczba 8, gdyż: Ale to nie koniec!
Musimy jeszcze przecież odjąć liczbę 8 od 40, gdyż liczba 8 to z liczby, a liczba ma być o mniejsza, czyli jest ona o 8 mniejsza od liczby 40.
Stąd:
Przykład 5.
Dane mamy następujące liczby: c i d. Wiemy, że liczba oraz liczba d jest o większa od liczby c. Oblicz d.
Analogicznie, jak w przykładzie 4, liczymy z liczby 48. Jest to:
Tym razem będziemy dodawać do liczby 48 z tej liczby, żeby uzyskać liczbę , która jest o większa od 48. Skąd: .
Zadania
Zadanie 1.
Cena butów wynosiła 100 zł. W czasie wyprzedaży cenę tę obniżono o , a następnie jeszcze raz obniżano o . Jaka jest ostateczna cena tych butów?
Policzymy z liczby 100: Następnie odejmujemy liczbę 10 od 100. Okazuję się, że otrzymana przez chwilą cena obniżono ponownie, tym razem o , więc policzymy z liczby 90: Na koniec odejmijmy liczbę 18 od 90: Odpowiedź: Obecnie buty kosztują 72 zł.
Zadanie 2.
Cena CD ROM-u wraz z podatkiem VAT wynosiła 252 zł 60 gr. Oblicz cenę z podatkiem VAT.
Oznaczenie: - cena bez podatku VAT.
Żeby policzyć , to stosujemy następujący schemat:
Podstawiamy liczby powyższego wzoru: Zatem:Teraz do pogrubionego wzoru postawiamy liczbę 236,07. Tym razem będziemy pod uwagęz podatek VAT. Zatem: Odpowiedź: Cena z podatkiem VAT wynosi 288 zł 01 gr.
Zadanie 3.
Oblicz z jakiej liczby 20% wynosi 50.
Na początku oznaczmy następujące liczby: - szukana liczba.
Wiadomo, że Naszym celem jest policzenie , czyli: mnożymy stronami razy 10, żeby pozbyć się ułamka Zatem: Odpowiedź: Szukana liczba to 250.
Zadanie 4. Oblicz , jeżeli z to 48.
Na początku oznaczymy następujące liczby: - szukana liczba. - z
Wiadomo, że Naszym celem jest policzenie , czyli: Mnożąc obie strony powyższego równania przez 100 otrzymujemy: Odpowiedź: Szukana liczba to 160.
Zadanie 5.
Cena brutto roweru z podatkiem wynosi 750 zł. Oblicz jego cenę netto.
Cena brutto towaru to:
Cena netto towaru to cena bez żadnego podatku.
Na początku oznaczymy następujące liczby: - cena netto roweru - cena brutto roweru.
Następnie liczymy :
Odpowiedź: Cena netto roweru wynosi 614,75 zł.
Komentarze