Pierwiastkowanie pozwala znaleźć liczbę, która podniesiona do odpowiedniej potęgi daje wartość pod pierwiastkiem. Poznaj definicję pierwiastka arytmetycznego i przećwicz obliczenia na przykładach.
Zanim zaczniemy pierwiastkować, to przypomnijmy definicję pierwiastkowania .
Pierwiastkiem arytmetycznym Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia n z: a; koniec pierwiastka. a n stopnia
Wzór matematyczny: n większe lub równe 2. n ≥ 2 z
liczby Wzór matematyczny: a większe lub równe 0. a ≥ 0 nazywamy
liczbę Wzór matematyczny: b większe lub równe 0. b ≥ 0 taką, że
Wzór matematyczny: b do potęgi: n; koniec potęgi równa się a kropka. b n = a .
Przykłady.
Dla Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 25; koniec pierwiastka równa się 5. 25 = 5 , bo: Wzór matematyczny: 5 do kwadratu równa się 25 przecinek. 5 2 = 25 ,
Dla Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 36; koniec pierwiastka równa się 6. 36 = 6 , bo: Wzór matematyczny: 6 do kwadratu równa się 36 przecinek. 6 2 = 36 ,
Dla Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: 8; koniec pierwiastka równa się 2. 8 3 = 2 , bo: Wzór matematyczny: 2 do sześcianu równa się 8 przecinek. 2 3 = 8 ,
Dla Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 4 z: 16; koniec pierwiastka równa się 2. 16 4 = 2 , bo: Wzór matematyczny: 2 do potęgi: 4; koniec potęgi równa się 16. 2 4 = 16.
Jeżeli
Wzór matematyczny: a mniejsze niż 0. a < 0 oraz liczba
Wzór matematyczny: n. n jest nieparzysta, to
Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia n z: a; koniec pierwiastka. a n oznacza liczbę
Wzór matematyczny: b mniejsze niż 0. b < 0 taką, że
Wzór matematyczny: b do potęgi: n; koniec potęgi równa się a. b n = a .Pierwiastki stopni parzystych z liczb ujemnych
nie istnieją .
Pierwiastek 2 stopnia to inaczej
pierwiastek kwadratowy .
Pierwiastek 3 stopnia to inaczej
pierwiastek sześcienny .
Przy zapisie pierwiastka kwadratowego, pomijamy 2 w zapisie pierwiastka.
W szczególności, dla dowolnej liczby
Wzór matematyczny: a. a zachodzi równość:
Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: a do kwadratu; koniec pierwiastka równa się kreska pionowa a kreska pionowa kropka. a 2 = | a | .
Pierwiastek Wzór matematyczny: n. n stopnia można też zapisać w postaci
potęgi , tzn.
Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia n z: a; koniec pierwiastka równa się a do potęgi: ułamek: licznik 1; mianownik n; koniec ułamka; koniec potęgi przecinek. a n = a 1 n , gdzie
Wzór matematyczny: a większe lub równe 0 przecinek n należy do Z różnica zbiorów nawias klamrowy otwierający 0 nawias klamrowy zamykający kropka. 𝟘 a ≥ 0 , n ∈ Z ∖ { 0 } .
Przykłady.
Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: a; koniec pierwiastka równa się a do potęgi: ułamek: licznik 1; mianownik 2; koniec ułamka; koniec potęgi. a = a 1 2 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: a; koniec pierwiastka równa się a do potęgi: ułamek: licznik 1; mianownik 3; koniec ułamka; koniec potęgi. a 3 = a 1 3
Zadania
Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 81; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 9 do kwadratu; koniec pierwiastka równa się 9. 81 = 9 2 = 9 Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 144; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 12 do kwadratu; koniec pierwiastka równa się 12. 144 = 12 2 = 12 Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 225; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 15 do kwadratu; koniec pierwiastka równa się 15. 225 = 15 2 = 15 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: minus 27; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 3 z: nawias otwierający minus 3 nawias zamykający do sześcianu; koniec pierwiastka równa się minus 3. − 27 3 = ( − 3 ) 3 3 = − 3 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: 64; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 3 z: 4 do sześcianu; koniec pierwiastka równa się 4. 64 3 = 4 3 3 = 4 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 5 z: 32; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 5 z: 2 do potęgi: 5; koniec potęgi; koniec pierwiastka równa się 2. 32 5 = 2 5 5 = 2 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 5 z: minus 32; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 5 z: nawias otwierający minus 2 nawias zamykający do potęgi: 5; koniec potęgi; koniec pierwiastka równa się minus 2. − 32 5 = ( − 2 ) 5 5 = − 2 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: minus 1000; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 3 z: nawias otwierający minus 10 nawias zamykający do sześcianu; koniec pierwiastka równa się minus 10. − 1000 3 = ( − 10 ) 3 3 = − 10
Zadanie 2.
Zamień pierwiastek na potęgę o wykładniku
Wzór matematyczny: ułamek: licznik 1; mianownik n; koniec ułamka. 1 n o najmniejszej podstawie:
Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 81; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 3 do potęgi: 4; koniec potęgi; koniec pierwiastka równa się 3 do potęgi: ułamek: licznik 4; mianownik 2; koniec ułamka; koniec potęgi. 81 = 3 4 = 3 4 2 Wzór matematyczny: pierwiastek kwadratowy z: 225; koniec pierwiastka równa się pierwiastek kwadratowy z: 15 do kwadratu; koniec pierwiastka równa się 15 do potęgi: ułamek: licznik 2; mianownik 2; koniec ułamka; koniec potęgi. 225 = 15 2 = 15 2 2 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: 81; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 3 z: 3 do potęgi: 4; koniec potęgi; koniec pierwiastka równa się 3 do potęgi: ułamek: licznik 4; mianownik 3; koniec ułamka; koniec potęgi. 81 3 = 3 4 3 = 3 4 3 Wzór matematyczny: pierwiastek stopnia 3 z: minus 64; koniec pierwiastka równa się pierwiastek stopnia 5 z: nawias otwierający minus 4 nawias zamykający do sześcianu; koniec pierwiastka równa się nawias otwierający minus 4 nawias zamykający do potęgi: ułamek: licznik 3; mianownik 5; koniec ułamka; koniec potęgi. − 64 3 = ( − 4 ) 3 5 = ( − 4 ) 3 5
Komentarze